Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Անգլերեն

Rainforest

A Trip to the Rainforest-Ճամփորդություն դեպի արևադարձային անտառ

This is Maria. She is ten and she lives in Brazil. One day while she is at school, her teacher Mrs. Fernandes says, “Tomorrow we are going on a trip(գնալու ենք ճամփորդության). We are visiting the rainforest”(այցելելու ենք անձրևի անտառ (արևադարձային)). “Hooray”,-shout the children. They are all very excited(նրանք բոլորը շատ հուզված են). They love going on trips.

So on the next day, they all get on the school bus(Հաջորդ օրը նրանք բոլորը նստում են ավտոբուս). Maria is sitting next to(կողքը) her friend Pablo. All the mums and dads are waving goodbye. ”Goodbye, have a nice trip”. On the bus, Mrs. Fernandes talks(զրուցում է) about rainforests.

“Rainforests are very important(կարևոր). There are a lot of animals there. There are a lot of plants(բույսեր) too because it rains a lot. It rains for two hundred days every year. ”Wow”, says Maria. Pablo doesn’t say anything. He doesn’t feel very well(նա իրեն լավ չի զգում). His face is all red. Two hours later (երկու ժամ անց)the bus stops. Maria and her friend climb down the steps of the bus. They all stop and look at the rainforest. It is beautiful and green, and the trees are so tall(բարձր). Maria, her friend and Mrs. Fernandes are now walking along the path(արահետ). It is very warm in the rainforest, and the ground is wet(գետինը խոնավ է).Why is it so dark(Ինչու՞ է այսքան մութ), Mrs.Fernandes?”, asks Maria. “Because there are a lot of very tall trees and they don’t let the sunrays come in.(նրանք թույլ չեն տալիսոր արևի ճառագայթները ներս թափանցեն) Mrs. Fernandes goes deeper into the rainforest and talks about trees(զրուցում է ծառերի մասին). “We get a lot of things from these trees(մենք շատ բաներ ենք ստանում այս ծառերից ինչպես օրինակ), like rubber(կաուչուկ,ռեզին), cocoa (կակաո) and vanilla (վանիլ). We can also get fruit like avocados (ավոկադո)”. “Look, there is an avocado tree”,-says Maria. “And this is a rubber tree”,-says Pablo. Maria and her class are walking through the rainforest. There are lots of small animals there. Pablo sees a tree frog. Then Miguel sees a beautiful butterfly. After that, Khuanita sees a strange(տարօրինակ) bird.”What’s that, Mrs. Fernandes?” “It’s a toocan(թութակի նման թռչուն),Khuanita”. Suddenly the class hears a noise(լսում է աղմուկ). It is very loud(բարձր). Maria is scared(վախենում է). “What’s that, Mrs. Fernandes?” “They are monkeys. Don’t be scared, Maria. They are just talking to each other(զրուցում են իրար հետ)They are very noisy(նրանք շատ աղմկոտ են), aren’t they?”. The path goes beside the river.”Are there any fish in the rainforest, Mrs. Fernandes?”, asks Pablo. “Oh yes, some rivers have piranes (պիրաններ). Piranes love to eat meat, so don’t go near the river.

Maria looks at Pablo. He doesn’t look very well.”What’s the matter(ի՞նչ է պատահել), Pablo?” asks Maria. “I don’t feel very well”(ես ինձ լավ չեմ զգում), says Pablo. “ Oh no, let’s tell Mrs. Fernandes”. “ No, don’t worry, I am okay”.

Mrs.Fernandes says,-“The people in this rainforest know a lot of things (գիտեն շատ բաներ)about the plants and animals here”.

“Yes, But where are the supermarkets here? How do they buy food(ինչպե՞ս են գնում մթերք), Mrs. Fernandes?

“They don’t go shopping, Khuanita. They get everything they need(կարիք ունենալ) from the rainforest”.

“Wow, that’s clever(խելացի)”. Suddenly Pablo falls(ընկնում է) to the ground. Maria shouts,”Help, Mrs. Fernandes, Pablo is ill(հիվանդ)”.

Everybody runs to him. His face is white. Mrs. Fernandes is very worried.(շատ է անհանգստանում).”Oh no, what are we going to do now? The bus isn’t coming back for another two hours”. Nobody knows what to do. Then there is noise from behind the trees. It is a young boy. “Hello, my name is Momoo. I live in the rainforest. My grandmother can help that boy get better. She knows lots of things. Come with me”. Mrs. Fernandes carries Pablo and they all follow(հետևել) Momoo through the trees. He takes him to his grandma. His grandma looks at Pablo and says, “I know, what you need.” Then she goes to a small plant to get the roots(արմատներ) of the tree and cuts(կտրում է) some leaves(տերևներ) from it. Now the grandma makes some tea with the leaves and then gives it to Pablo. The tea is in a wooden bowl(թաս). Pablo drinks it all. In a few minutes, he feels better(մի քանի րոպե անց նա իրեն ավելի լավ է զգում) and smiles. The children are happy and Mrs. Fernandes is very pleased.(շատ գոհ է)

“Thank you so much. I feel much better now”,-says Pablo. “That’s all right, Pablo. You know you should thank(դու պետք է շնորհակալություն հայտնես) the rainforest. Many of its plants make medicine(դեղ)”,- says the grandma.

“Yes, let’s go back to the city(քաղաք) and tell everybody”,- says Maria.

“You are right, Maria. We are going to tell people, when we go back to school, about Pablo and the rainforest. That way we can help to protect it(այս ձևով մենք կարող ենք պաշտպանել այն).

Answer the questions.

1.How old is Maria and where does she live?

She is ten and she lives in Brazil.

2.What does Maria’s teacher say one day?

One day she says Tomorrow we are going on a trip we are visiting rainforest

3.What trip are they going on tomorrow?

They going to trip in rainforest

4.After reading the text, write a few(մի քանի) sentences about rainforests.

In rainforest 200 days is rain.

In rainforest is so dark.

In rainforest is so meny

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Մայրենի

Վիլյամ Սարոյա «Թակարդը, Աստված իմ, թակարդը»

Մինչ Հոմեր Մաքոլին իր հեծանիվն էր քշում, որպեսզի որքան հնարավոր է շուտ հասնի աշխատանքի, Մեծ Քրիս անունով մի մարդ մտավ Տուլարի փողոցում գտնվող Քովինգտոնի սպորտային իրերի խանութը։ Նա մի վիթխարի մարդ էր՝ խարտյաշ մորուքով, արտասովոր կերպով բարձրահասակ, նիհար ու ջլուտ։ Նա նոր էր իջէլ Պիեդրայի շրջակա բլուրներից՝ պարեն, փամփուշտ և թակարդներ գնելու։

Միստր Քովինգտոնը, խանութի տերն ու հիմնադիրը, անմիջապես սկսեց Մեծ Քրիսին ցույց տալ մի նոր թակարդ, որը վերջերս հնարել էր մի ֆրիանդեցի։ Թակարդը մեծ էր և բարդ կաոուցվածքի։ Այն սարքված էր պողպատից, կիտրոնի փայտից, պարաններից և զսպանակներից։ Այդ թակարդը գազանին բռնում է, գետնից բարձրացնում և այդպես պահում՝ մինչև որսորդի գալը։

— Վերջին գյուտերից է,— ասաց միստր Քովինգտոնը,— Սաֆըրթի անունով մի ֆրիանդեցի է հնարել։ Նա դիմել է մենաշնորհի իրավունք ստանալու համար և առայժմ երկու օրինակ է միայն սարքել։ Մեկը որպես նմուշ ուղարկել է գյուտարարության գրասենյակ, իսկ այս մեկը ուղարկել է ինձ՝ վաճառելու։ Թակարդը չորքոտանի որսալու համար է։ Միստր Սաֆըրթին այն կոչում է «գազանին բարձրացնող, չորս կողմից բռնող և պահող Սաֆըրթիի թակարդ»։ Նա քսան դոլար է պահանջում դրա համար։ Թակարդը դեռևս չի փորձարկվել, բայց ինչպես ինքներդ տեսնում եք, ամուր է և ամենայն հավանականությամբ առանց որևէ դժվարության կարող է գետնից բարձրացնել, չորս կողմից բռնել և պահել մի մեծ արջ։

Մեծ Քրիսը սպորտային իրերի վաճառատան տիրոջը լսում էր երեխայի հափշտակությամբ, իսկ նրա ետևում կանգնած Յուլիսիս Մաքոլին էր լսում նրան նույն հափշտակությամբ։ Նա գլուխը մտցրել էր երկու մարդկանց արանքը՝ թակարդն ավելի լավ տեսնելու համար։ Միստր Քովինգտոնը մտածում էր, թե Յուլիսիսը Մեծ Քրիսի որդին է, իսկ Մեծ Քրիսը կարծում էր, թե Յուլիսիսը Քովինգտոնի որդին է։ Այնպես որ՝ երկուսն էլ չէին նկատում փոքրիկ տղայի ներկայությունը։ Ինչ վերաբերում էր Յուլիսիսին, ապա նա միայն այն գիտեր, որ իր տեղը հենց այնտեղ է, ուր տեսնելու որևէ հետաքրքրական բան կա։

— Այս թակարդի առավելությունն այն է,— ասաց միստր Քովինգտոնը,— որ չի վիրավորում կենդանուն, մորթը անվնաս է թողնում։ Միստր Սաֆըրթին երաշխավորում է տասնմեկ տարվա անխափան աշխատանք։ Այդ վերաբերում է նաև թակարդի առանձին մասերին՝ փայտյա հենակների, թոկերի դիմացկունությանը, պողպատին, զսպանակներին և մյուս մասերին։ Միստր Սաֆըրթին թեև որսորդ չէ, բայց վստահ է, որ դա աշխարհի ամենագործունակ և նվազագույն անգութ թակարդն է։ Յոթանասունի մոտ մարդ է նա, խաղաղ ապրում է Ֆրիանդում, գրքեր է կարդում և ամեն տեսակ բաներ հնարում։ Ընդհանուր առմամբ նա հնարել է երեսունյոթ տարբեր տեսակի գործիքներ, որոնք բոլորն էլ օգտակար են։— Միստր Քովինգտոնը թակարդի մասին իր ասելիքն ավարտեց։— Դե,— ասաց նա,—կարծում եմ, որ թակարդը լարված է։

Ավելի լավ տեսնելու համար Յուլիսիսը այնքան մոտեցավ, որ թակարդը մեղմ, բայց և արագ նրան իր մեջ առավ, բարձրացրեց, շուռ տվեց և պահեց ոտքերը դետնից բարձր, հորիզոնական դիրքով։ Տղան ոչ մի ձայն չհանեց, թեև մի քիշ այլայլվեց։ Մեծ Քրիսը, սակայն, այդ բանը սրտին մոտ ընդունեց։

— Զգույշ,— բղավեց նա Քովինգտոնին,— նայեցեք, որ ձեր որդին չվնասվի։

— Իմ որդի՞ն,— զարմացավ Քովինգտոնը կարծում էի, որ նա ձեր որդին է։ Կյանքումս չեմ տեսել այդ տղային։ Նա ձեզ հետ ներս մտավ։

— Ճի՞շտ,— ասաց Մեծ Քրիսը,— չնկատեցի։ Ինչ֊որ է, շտապեք։ Նրան թակարդից դուրս հանեք, դուրս բերեք, խնդրում եմ։

— Այս րոպեին, սըր,– ասաց Քովինգտոնը,— ապա տեսնեմ։

Մեծ Քրիսը մտահոգ էր և շփոթված։

— Անունդ ի՞նչ է, մանչուկ,— հարցրեց նա։

— Յուլիսիս,— թակարդի միջից պատասխանեց ադան։

— Իմ անունը Մեծ Քրիս է,— ասաց բլուրներից իջած մարդը։— Մի քիչ համբերիր, Յուլիսիս, մի վախեցիր, այս մարդը քեզ հիմա դուրս կհանի այդտեղից։ Մեծ Քրիսը դարձավ միստր Քովինգտոնին։— Դե, շտապեք,— ասաց նա,— տղային դուրս հանեք։ Նրան դուրս բերեք, խնդրում եմ։

Միստր Քովինգտոնը պակաս շփոթված չէր, քան Մեծ Քրիսը։

— Լավ չեմ հիշում, թե միստր Սաֆըրթին ինչպես բացատրեց թակարդի այդ մասի կառուցվածքը,— ասաց նա,— միստր Սաֆըրթին չփորձարկեց իր թակարդը, հասկանո՞ւմ եք, որովհետև… մի խոսքով, ոչ մի գազան չունեինք այն փորձարկելու համար։ Միստր Սաֆըրթին միայն բացատրություններ տվեց։ Կարծեմ, այս մասը հարկավոր է դուրս քաշել… Ոչ, կարծես թե այդ մասը շարժական չէ։

Միստր Քովինգտոնն ու Մեծ Քրիսը գործի անցան։ Մեծ Քրիսը բռնել էր Յուլիսիսին, որպեսզի նա երեսի վրա գետին չընկնի, եթե թակարդը հանկարծակի բացվի, իսկ մյուսը թակարդի տարբեր մասերն էր քաշքշում, հույս ունենալով, թե որևէ մաս կշարժվի։

— Շտապի՛ր, շո՛ւտ,— ասաց Մեծ Քրիսը,— հո չի կարելի ամբողջ օրը երեխային օդում գլխիվայր պահել։ Չի ցավում այնպես չէ՞, Յուլիսիս։

— Ոչ, սըր,— ասաց Յուլիսիսը։

— Ոչինչ, դու միայն պինդ կաց,— ասաց Մեծ Քրիսը,— քեզ այդտեղից կհանենք։— Նա նայեց տղային և հետո ասաց,— ինչո՞ւ այդքան մոտ գնացիր։

— Ուզում էի լավ տեսնել,— ասաց Յուլիսիսը։

— Այո, շատ հետաքրքրական գործիք է,— ասաց Մեծ Քրիսը։— Շուտով այս մարդը քեզ դուրս կհանի, իսկ ես չեմ թողնի, որ գետին ընկնես։ Քանի՞ տարեկան ես։

— Չորս,— ասաց Յուլիսիսը։

— Չո՞րս, ուրեմն ես քեզնից հիսուն տարով մեծ եմ։ Այս մարդը քեզ շուտով դուրս կհանի, այնպես չէ՞,— Մեծ Քրիսը շրջվեց միստր Քովինգտոնին,— ձեր անունն ի՞նչ է,— հարցրեց նա։

— Ուոլտըր Քովինգտոն,— ասաց միստր Քովինգտոնը,— խանութի տերն եմ։

— Հիանալի է,— ասաց Մեծ Քրիսը,— ուրեմն, Ուոլտըր, տղային թակարդից դուրս հանիր։ Քաշիր այդ փայտյա մասը։ Տղային ես պահում եմ։ Մի վախենա, Յուլիսիս։ Հորդ անունն ի՞նչ է։

— Մաթյու,— ասաց Յուլիսիսը։

— Նա շատ բախտավոր մարդ է, որ քեզ նման տղա ունի,— ասաց Մեծ Քրիսը,— աչքաբաց մի տղա։ Ամբողջ աշխարհը կտայի քեզ նման տղա ունենալու համար, Յուլիսիս, բայց դժբախտաբար ինձ հարմար կնոջ չհանդիպեցի։ Օկլահոմայում, երեսուն տարի առաջ, մի աղջկա հանդիպեցի, բայց նա ուրիշ մարդու հետ գնաց։ Գտա՞ր, Ոոլտըր։

— Դեռ ոչ,— ասաց միստր Քովինգտոնը,— բայց կգտնեմ։ Կարծեմ, այս պետք է լինի… Ոչ… Միստր Սաֆըրթին բացատրեց, թե ինչպես պետք է գազանին դուրս հանել թակարդից, բայց, ըստ երևույթին, չեմ կարողանամ ճիշտ տեղը զանել։ Գուցե ամեն ինչ փոխվում է, երբ գազանի փոխարեն փոքր երեխա է թակարդն ընկնում։

Երկու տղամարդ, մի կին՝ իր փոքրիկ աղջկա հետ, և ինը֊տասը տարեկան երկու տղաներ վաճառատուն մտան՝ կատարվածը դիտելու։

— Ի՞նչ է պատահել,— հարցրեց տղաներից մեկը։

— Թակարդի մեջ երեխա է ընկել,— ասաց միստր Քովինգտոնը,— Յուլիսիս անունով մի տղա։

— Ինչպե՞ս է ընկել,— հարցրեց տղամարդկանցից մեկը։— Բժիշկ կանչե՞մ։

— Ոչ, վիրավորված չէ,— ասաց Մեծ Քրիսը,— տղան ողջ և աոողջ է։ Պարզապես գետնից բարձրացված է, ուրիշ ոչինչ։

— Գուցե ոստիկան կանչեք,— ասաց կինը։

— Ոչ, տիկին,— ասաց Մեծ Քրիսը,— տղան պարզապես թակարդն է ընկել։ Այս մարդը, Ուոլտըրը, տղային շուտով դուրս կբերի։

— Խայտառակություն է, փոքր երեխաներին տանջում են ամեն տեսակի հիմար բաներով,— ասաց տիկինը։

— Տղան շատ լավ է զգում իրեն, տիկին,— ասաց Մեծ Քրիսը,— նա չի տանջվում։

Տիկինն ասաց.

— Եթե նա իմ տղան լիներ, ես անմիջապես ոստիկան կկանչեի։— Նա արագ շրջվեց և իր փոքր աղջկան ետևից քարշ տվեց։

— Ուզում եմ տեսնել, ուզում եմ տեսնել,— լաց եղավ փոքրիկ աղջիկը,— բացի ինձնից բոլորը նայում են։— Կինը քաշեց փոքր աղջկան և վաճառատնից դուրս բերեց։

— Մի անհանգստանա, Յուլիսիս,— ասաց Մեծ Քրիսը,— հիմա քեզ դուրս կհանենք այդտեղից։

Միստր Քովինգտոնը, այնուամենայնիվ, հուսահատվեց։

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Մայրենի

Սողոմն Սողոմոնյան(Կոմիտաս)

Սողոմոն Սողոմոնյանը (Կոմիտաս)հայ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ ծնվել է 1869թ Քյոթահիայում մահացել է 1935թ: Նրա հայրը կոշկակար էր: Վեց ամսեկանում նա կորցնում է մորը, իսկ 10 տարեկնում կորցնում է հորը: Երբ Սողոմոնը կորցրեց հայրիկին նրա հոգու մեջ մեծ հետք մնաց և նրա առաջին երգը նվիրված էր իրա հայրիկին:Տղան հայերեն չգիտեր, քանի որ Քյոթահիայում հայերեն չեր կարելի խոսալ;Միայն մայրենիով երգել է կարող:Շարականը,որը հնչում էր Տրքախոս երեխայի շուրթերից ցնցում է Գևորգ չորրորդ կաթողիկոսին: Սողոմոնին ընդունում են ճեմարան: Սողոմոնը սովորում է հայերեն խոսալ 1893 թվականին ավարտելով ճեմարանը նա դառնում է քահանա և ստանում է Կոմիտաս Կաթողիկոս անունը:Ճեմարանում Կոմիտասը նշանակվում է երաժշտության ուսուցիչ: Մանկավարժությամբ ստեղծում է երգչա խումբ ժողովրդական գործիքներ նվագում են, մշակում են ժողովորդական երգեր: Կոմիտասը ընդունվու է համարսարան:Կոմիտասը զբաղվու էր հոգեվոր երժշտության ուսումնասիրությամբ ձայնեղանակների տեսությամբ, աշխատում հայկական խազերի վրա: Նրանով սկզբնավորվում է հայ երաժշտության պատմության նոր դարաշրջանը:Խստապահանջ, համարձակ սուր մտքի տեր տեսական բազմաթիվ աշխատություներ է հեղինակում:Շուրջ վեց հարյուր հայմտավորակաների ձեռփալկալվածների մեջ մտնում էր նաև Կոմիտասը:Խոշտումնգներով ուղեկցվով բանտարկություներից հետո նա աքսոլվում է Անատոլիայի կողքը ականատես դառնալով սեփական ժողովրդի ուղեկցեչմանը:Կոմիտասը վերադարնում է Պոլիս: Սակայն եղած սարսափները անջնջելի են:Կոմիտասն առանձնանում է արտաքին աշխարհից, ներփակվում ծանր խոյերի մեջ: Կոմիտասին տեղափոխում են Շիշլի հիվանդանոց, իսկ մի քանի տարի անց հայ երաժշտության հանճարը բառացիօրեն բանտարկվում է Պարիսի Վիլջույի վոլվերցի հոգեբուժարանը որտեղից էլ այլևս դուրս չի եկել: Շուրջ 20 տարի տառապանքներից հետո 1935 թվականին հոկտեմբերի քսաներկուսին սենյակի մռյալ պատերի մեջ Կոմիտաս մահանում է:

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Հայրենագիտություն

Դեբեդ Գետ

Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում Դեբեդ գետի վտակը հերթական հորդառատ անձրևից հետո կրկին դեղնադարչնագույն երանգ է ստացել: Օգոստոսի 2-ին «Համայնքային համախմբման և աջակցության կենտրոն» ՀԿ-ի նախագահ Օլեգ Դուլգարյանը, բարձրաձայնելով խնդրի մասին, իր Ֆեյսբուքյան էջում գրել է. «Դեբեդ գետը շարունակաբար աղտոտովում է. Արամյանցի դղյակին կից թափոնակույտից, Նահատակի պոչամբարից: Մի աղտոտիչն էլ հանդիսանում է Մադանից իջնող Դեբեդի վտակը, որտեղ կան հին հանքախորշեր և դրենաժային գործընթաց է տեղի ունենում: Յուրաքանչյուր անձրևից հետո այստեղ այսպես ակտիվանում է և դեղին ջրերը խառնվում են Դեբեդին, հագեցնում այն ծանր մետաղներով, ուղղում դեպի ոռոգման համակարգ, դեպի գյուղատնտեսական հողեր»,- իր կողմից հրապարակված տեսանյութում նշել է Օլեգ Դուլգարյանը:

Վերջինս նաև կոչ է արել բոլոր պատկան մարմիններին ուշադրություն դարձնել այս խնդրի վրա. «Անհրաժեշտ է՝ բոլոր լքված պոչամբարների, հանքավայրերի համար համայնքները, Կառավարությունը կազմեն հստակ ծրագրեր, մշակեն ռազմավարություններ, փնտրեն միջոցներ:

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկ 08.09.2021

1․ Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 68975928* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 4-ի։

689759284
2. Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 5*012 թիվը առանց մնացորդի
կբաժանվի 3-ի։

56021
3. Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 4*128 թիվը առանց մնացորդի
կբաժանվի 9-ի։

43128
4. Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 89152* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 5-ի

891520

5․Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 700910152* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 2-ի։

7009101522

6․Աստղանիշի ի՞նչ արժեքների դեպքում 80001252* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 10-ի։

800012520

7․ Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 68975928** թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 4-ի։

6897592844
8. Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 1*7*5 թիվը առանց մնացորդի
կբաժանվի 3-ի։

11715
9. Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 3*5*0 թիվը առանց մնացորդի
կբաժանվի 9-ի։

39510
10. Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 1896*52* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 5-ի

18960520

11․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 7009*10152* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 2-ի։

70098101520

12․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 80001*252* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 10-ի։

8000102520

13.Կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ։

1․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 865* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 2-ի:

8650

2․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 4572* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 5-ի:

45720

3․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 3508* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 4-ի:

35080

4․Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 630*81 թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 9-ի:

630981

5.Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 7548139* թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 10-ի:

75481390

6.Աստղանիշների ի՞նչ արժեքների դեպքում 666*թիվը առանց
մնացորդի կբաժանվի 6-ի

6666

Ինքնաստուգում

Ինքնաստուգում

  1. 1000000, 3685, 428883, 2560, 785555554  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 5-ի։ 2560, 3685,1000000:
  2. 2052, 12557, 1470, 256403  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 2-ի։ 2052, 1470
  3. 100000000000000000, 25008, 15760, 154062  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 10-ի։100000000000000000,15760:
  4. 10006, 400005, 100, 1224,  400004  թվերից  առանձնացրեք  նրանք, որոնք  բաժանվում են 3-ի։ 400005, 1224:
  5. 3033, 12004, 1972, 829, 1020006  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։ 3033,1020006
  6. 220000, 1004, 1051, 2000924, 5011062 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։ 220000,1004,2000924
  7. Օգտագործելով բաշխական օրնեքը ՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

106‧58-106‧48=(58-48)*106=1060

104·25+104·35+104·40=(25+35+40)*104=40.000

8. Օգտագործելով բաժանման հատկությունները՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

(250+4500):50=50+900=950

(490·200):70=7×200=1400

9.Հաշվեք արտահայտության արժեքը կիրառելով բաշխական օրնեքը․

60‧(12+38)=3000

10.Աստղանիշը փոխարինիր թվանշաններով այնպես, որ ստացված թիվը բաժանվի 3-ի․

 3000018

11. Աստղանիշը փոխարինիր թվանշաններով այնպես, որ ստացված թիվը բաժանվի 9-ի․

40211

Тайное становится явным (27.09.2021)

Я услышал, как мама сказала кому-то в коридоре:
– Тайное всегда становится явным.
И когда она вошла в комнату, я спросил:
– Что это значит, мама: „Тайное становится явным?”
– А это значит, что если кто-то поступает нечестно, всё равно про это узнают, и будет ему стыдно, и он будет наказан, – сказала мама. – Понял? Ложись спать! Я почистил зубы, лёг спать, но не спал, а всё время думал, как же так получается. И я долго не спал, а когда проснулся, было утро, папа был уже на работе, и мы с мамой были одни. Я опять почистил зубы и стал завтракать. Мама принесла тарелку манной каши.
– Ешь! – сказала мама. – Безо всяких разговоров!
Я сказал:
– Видеть не могу манной каши!
Но мама закричала:
– Посмотри, на кого ты стал похож! Совсем худой! Ешь. Ты должен
поправиться.
Я сказал:
– Не могу.
Тогда мама села со мной рядом, обняла меня за плечи и ласково спросила:
– Хочешь пойдём с тобой в Кремль?
Ну ещё бы… Я не знаю ничего красивее Кремля. Там так много интересного. Поэтому я быстро ответил маме:
– Конечно, хочу в Кремль! Даже очень!
Тогда мама улыбнулась.
– Ну вот, съешь всю кашу, и пойдём. А я посуду вымою. И мама ушла на кухню. А я остался один с кашей. Попробовал – ну, невозможно есть! Тогда я подумал, что, может быть, сахару не хватает. Посыпал песку, – попробовал…Ещё хуже стало. Тогда я взял и налил в кашу воды. Но всё равно было невкусно. И тут я вспомнил, что у нас есть горчица. Я взял и вылил в кашу всю баночку, а когда немного попробовал, у меня сразу глаза на лоб полезли и остановилось дыхание. И я, наверное, потерял сознание, потому что взял
тарелку, быстро подбежал к окну и вылил кашу на улицу. Потом вернулся и сел за стол.
В это время вошла мама. Она посмотрела на тарелку и обрадовалась.
– Ну, что за Дениска! Молодец! Всю кашу съел. Ну, вставай, одевайся, идём на прогулку в Кремль! – И она меня поцеловала.

потерять сознание – կորցնել գիտակցությունը
глаза на лоб полезли – աչքերը ճակատը թռան
остановилось дыхание – շունչը կտրվեց

Найдите в тексте антонимы данных слов.
Вышла-вошла, вставай-садись, заснул-проснулся, вечер-день, толстый-худой, похудеть-потолстеть, вкусно-невкусно.
Найдите лишнее слово.
1. тарелка, ложка, блюдо, каша 3. соль, перец, горчица, торт
2. суп, шляпа, котлеты, сосиски 4. концерт, завтрак, обед, ужин

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Как мама объяснила выражение „тайное становится явным”? Мама сказала, что если кто-то делает что-то нечестное это становится явным

2. Что надо было съесть Денису на завтрак? Денису надо было покушать кашу

3. Как мама уговаривала Дениса съесть кашу? Мама сказала Денису, что если он покушает всю кашу, они пойдут в Кремль.

4. Как Денис пытался съесть кашу? Что он в неё добавил? Денис добавил в кашу сахар, воду и горчицу

5. Что сказала мама, когда вошла в комнату?Мама сказала

—Какой ты молодец Денис

Ответьте на вопросы.
1. Правильно ли поступил Дениска?Нет

2. Что бы вы сделали на его месте?Я бы попытался как можно быстрее Съель эту кашу

3. Из чего обычно состоит ваш завтрак? Из пилипийиних яйц

4. Чем, по вашему мнению, закончится эта история?История закончится тем, что мама узнает, что Денис не сель кашу
Согласны вы с тем, что..
1. Дениска любил манную кашу.Нет!

2. Мама обещала повести Дениску в
Кремль.Да!

3. Дениска съел всю кашу.Нет!

4. Папа завтракал вместе с Дениской.Нет!

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Ռուսերեն

Умный попугай (27.09.2021)

Купил папа Ирочке попугая. Научила Ирочка его мяукать, лаять, говорить „Здравствуйте, ребята!” и захотела показать его своим одноклассникам. Решила она пойти с попугаем в школу, а бабушка к ней с просьбой:
– Сходи, пожалуйста, в магазин.
– Вот ещё! – ответила Ирочка. – Мне некогда! Отстань!
Она всегда так говорила, когда бабушка просила её что-нибудь сделать. Отнесла Ирочка попугая в школу. Окружили её одноклассники.

– Поздоровайся с ребятами, Чико!
А попугай вместо „Здравствуйте, ребята!” говорит:
– Отстань!
Ребята удивились, а Ирочка покраснела, но тут же спросила снова попугая:
– А как кошка мяукает? Помяукай, Чико!
Попугай посмотрел на Ирочку и в ответ:
– Вот ещё!
– А как собачка лает? – чуть не плача, спросила Ирочка.
– Мне некогда! – прокричал попугай.
Ребята засмеялись, а Ирочка рассердилась.
– Вот противный! Ничего говорить не хочет.
– Как не хочет? – не согласились ребята. – Он нам очень многое рассказал. Молодец, Чико!

Согласитесь или возразите. Найдите в тексте отрывки, подтверждающие ваши слова.
1. Ирочка учила попугая разговаривать, но он ничему не научился. Возражаю
2. Ирочка рассердилась на попугая, потому что он забыл всё, чему она его научила.Возражаю

3. Попугай о многом рассказал ребятам. Согласен

Ответьте на вопросы:

  1. Чему научила Ирочка попугая?Ирочка научила попугая мяукать, гавкать и говорить привет
  2. О чем попросила бабушка? Бабушка попросила, чтобы она пошла в магазин
  3. Куда отнесла Ирочка попугая? Ирочка отнесла попугая в школу.
  4. Почему ребята удивились?Ребята удивились из-за ответов попугая
  5. Что поняли ребята? Ребята поняли, что попугай умнее Ирочки)))

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Ռուսերեն

Филипок

…Ребята ушли в школу. Отец ещё с утра уехал в лес, мать ушла на работу. Остались в избе Филипок да бабушка на печке. Стало Филипку скучно одному, бабушка заснула, а он стал искать шапку. Своей не нашёл, взял старую отцовскую и пошёл в школу. Школа была за селом у церкви… Прибежал Филипок к школе. На крыльце никого нет, а в школе слышны голоса ребят. На Филипка нашёл страх: вдруг учитель его прогонит? И стал он думать, что ему делать. Шла мимо школы бабушка с ведром и говорит: все учатся, а ты что тут стоишь? Филипок и пошёл в школу, снял шапку и отворил дверь. Школа вся была полна ребят. Все кричали своё, и учитель в красном шарфе ходил посередине.
– Ты что? – закричал он на Филипка.
Филипок ухватился за шапку и ничего не говорил.
– Да ты кто?
Филипок молчал.
– Или ты немой?
Филипок так напугался, что говорить не мог. Он посмотрел на учителя и заплакал.Тогда учителю жалко его стало. Он погладил его по голове и спросил у ребят:
– Кто этот мальчик?
– Это Филипок, Костюшкин брат, он давно просится в школу, да мать не пускает его, и он украдкой пришёл в школу.
– Ну, садись рядом с братом, а я попрошу, чтобы мать пускала тебя в школу. Учитель стал показывать Филипку буквы, а Филипок их уж знал и немножко читать умел.
– Молодец, – сказал учитель. – Кто же тебя учил читать?

Филипок осмелел и сказал:
– Мой брат. Я сразу всё понял.
Учитель остановил его и сказал:
– Ты погоди хвалиться, а поучись.
С тех пор Филипок стал ходить с ребятами в школу.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Почему Филипку стало скучно в доме? Филипку стало скучна потому-что бабушка уснула, папа в лес пошол а мама на роботу

2. О чём думал Филипок, стоя перед школой? Филипок думал что учитель выганет его из школы

3. Кто представил Филипка, что сказал о нём? Филипка представил какой то мальчик из класса и сказал что он брат Костюшина.

4. Почему учителю стало жалко Филипка? Учителю стало жалко Филипка потом-что он плакал

5. За что похвалил мальчика учитель?Учитель похвалил Филипка за то что он и буквы знает и читать уметь

Задания.

Соедини слова по смыслу:

отец-папа                                                                     ухватился-схватился

изба (избушка)-русское национальное жилище открыл-отворил

отворил-открыл                                  изба-русское национальное жилище

ухватился-схватился                                                     украдкой-тайком

украдкой-тайком                                                                     подожди

погоди-подожди                                            отец-папа

К словам из первого столбика подберите соответствующие из второго.

большие-буквы                                                    шапка
строгий-учитель                                                шарф
старший-брат                                                   мальчик
красный -шарф                                                      брат
полное-ведро                                               бабушка
отцовская-шапка                                                    буквы
добрая-бабушка                                                       учитель
маленький-мальчик                                       школа
горячая-печка                                         ведро
начальная-школа                                             печка

К данным словам подберите из текста слова с противоположным значением.
Весело-скучна, потерять-найти, новый-старый, закрыть-открыть, проснуться-заснуть, пуста-полно, говорить-молчит.

Проверьте, правильно ли вы поняли содержание рассказа. Согласитесь или возразите.
1. Филипку было скучно дома, поэтому он решил пойти в школу.Согласен. 2. В школе было очень тихо.возражаю.

3. Филипок сказал учителю, что он Костюшкин брат.возражаю.

4. Филипок очень хорошо умел читать.Согласен.

5. Он сам научился читать.возражаю.
6. Учитель похвалил Филипка.Согласен

7. Учитель сказал мальчику, чтоб он пришёл в школу через год.возражаю.

Рубрика: 2021-2022 ուստարի, Բնագիտություն

Պարզ և բարդ նյութեր

Բնության մեջ գոյություն ունեն ատոմների տարբեր տեսակներ, որոնք զանազանվում են իրենց զանգվածով, չափերով, միջուկի կառուցվածքով:

Ատոմների որոշակի տեսակը կոչվում է քիմիական տարր:Ներկայումս հայտնի է 118 քիմիական տարր: Դրանցից վերջին մի քանիսի հայտնագործման մեջ մեծ է մեր հայրենակից, Ռուսաստանի գի­տությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, պրոֆեսոր Յուրի Հովհաննիս­յանի դերը:

Տարրերի ատոմները միանում են նույն կամ այլ տարրի ատոմներին՝ առաջացնելով պարզ և բարդ նյութեր:

Մեկ քիմիական տարրի ատոմներից կազմված նյութերը կոչվում են պարզ:

Օրինակ՝ ազոտը, թթվածինը, ծծումբդը, երկաթը, պղինձը, ոսկին պարզ նյութեր են, քանի որ կազմված են համապատասխանաբար միայն ազոտ, թթվածին, ծծումբ, երկաթ, պղինձ, ոսկի տարրերի ատոմներից: Ինչպես տեսնում եք՝ պարզ նյութի անվանումը սովորաբար (բայց ոչ միշտ) համընկնում է տարրի անվանման հետ:

Պարզ նյութերի մեջ տարբերում են մետաղներ և ոչ մետաղներ: Ձեզ հայտնի են մեծ թվով մետաղներ՝ երկաթը, ալյումինը, պղինձը, կապարը, արծաթը, ոսկին և այլն:

Մետաղները կարելի է տարբերել ոչ մետաղներից իրենց ընդհանուր հատկություններով: Այսպես՝ մետաղները սովորական պայմաններում պինդ նյութեր են (բացառությամբ սնդիկի, որդ հեղուկ է): Մետաղները լավ ջերմաէլեկտրահաղորդիչներ են: Պղնձից, ալյումինից, արծաթից, ոսկուց պատրաստում են հաղորդալարեր: Դրանք պլաստիկ են՝ մաքուր մետաղից պատրաստած ձողը հնարավոր է «ծեծել», դարձնել թիթեղ: Մաքուր վիճա­կում մետաղները սովորաբար փայլուն են:

Ոչ մետաղների մեջ կան ինչպես պինդ (ծծումբ, ածխածին, ֆոսֆոր), այնպես էլ՝ հեղուկ (բրոմ) և գազային (ազոտ, ջրածին, թթվածին) նյութեր: Պինդ ոչ մետաղները սովորաբար պլաստիկ չեն, դրանք փխրուն են: Ոչ մետաղներն էլեկտրական հոսանք չեն հաղորդում (բացառություն է ածխածինը), վատ ջերմահաղորդիչներ են:

Մեկից ավելի քիմիական տարրերի ատոմներից կազմված նյութերը կոչվում են բարդ:

Օրինակ՝ ածխաթթու գազը կամ ջուրը բարդ նյութեր են: Առաջինը կազմված է ածխածին և թթվածին, երկրորդը՝ ջրածին և թթվածին տարրե­րի ատոմներից:

Բարդ նյութերն այլ կերպ անվանում են քիմիական միացություններ:

Քիմիական տարրերի ատոմները քիմիական փոխազդեցությունների ընթացքում չեն անհետանում, մեկ միացությունից կարող են մի այլ միացու­թյան բաղադրության մեջ անցնել:

Ամեն քիմիական տարր ունի իր նշանը և անվանումը: Քիմիական տարրի անվանումը տարբեր լեզուներով կարող է տարբեր հնչել: Լատինե­րեն «ferrum», անգլերեն «iron», ռուսերեն «железо», հայերեն «երկաթ»՝ դրանք նույն տարրի անվանումներն են: Որպես քիմիական տարրի նշան՝ ընդունվում է լատիներեն անվանման սկգբնատառը (գլխատառով գրված): Նույն տառով սկսվող տարրերի նշաններն իրարից տարբերելու համար՝ մեկից բացի մյուս տարրերի անվանման առաջին տառից հետո փոքրատառով գրվում է նաև հաջորդ տառերից որևէ մեկը: Օրինակ՝ կալցիումը (լատ.’ Calcium) նշանակվում է Ca, կադմիումր (լատ.’ Cadmium)’ Cd, իսկ քլորը (լատ.’ Chlorum)’ Cl: Ստորև աղյուսակում ներկայացված են որոշ քիմիական տարրերի անվանումներ՝ համապատասխան լատինատառ նշաններով և արտասանությամբ:

Քիմիական տարրըՔիմիական նշանըԱրտասանությունը
ԱզոտNէն
ԱլյումինAlալյումին
ՋրածինHհաշ
ԹթվածինOо
ԵրկաթFeֆեռում
ՊղինձCuկուպրում
ԱրծաթAgարգենտում
ՈսկիAuաուրում
ԿապարPbպլումբում
ՑինկZnցինկ
ԱծխածինCց
ԾծումբSէս
ՖոսֆորPպե
ՔլորClքլոր
ԲրոմBrբրոմ
սիլիցիումSiսիլիցիում