Рубрика: 2021-2022 ուստարի

В доме у нас жил ёжик. Когда его гладили, он прижимал иголки к спине  и делался совсем мягким. Поэтому мы его назвали Пушком. Если Пушок  был голодный, он бегал за мной, как собака. При этом он кусал меня за  ноги, требуя еды. Летом я брал Пушка с собой в сад. Он бегал по дорожкам, ловил жуков  и с аппетитом их съедал. Когда наступила зима, я перестал  брать Пушка на улицу. Но вот однажды я  собрался на санках с гор кататься и решил  взять с собой Пушка. Взял я ящик,  положил туда тряпку и посадил ежа, а  сверху другой тряпкой закрыл, чтобы ему  теплее было.Долго я катался с ребятами на санках,  а потом мы решили пойти в деревню,  чтобы посмотреть на убитого волка. Его  только что охотники принесли. Я поставил санки с Пушком в сарай, а  сам с ребятами побежал. Там, в деревне,  мы с ребятами смотрели, как с волка снимают шкуру. Домой я пришёл поздно. О Пушке я вспомнил только на другой день. Побежал я в сарай к санкам.  Смотрю – лежит мой Пушок, свернулся и не двигается. Взял я его в руки, но  он даже не пошевелился. За ночь, видимо, замёрз и умер.

Я решил похоронить Пушка в саду, закопать в снег в том ящике, в  котором он умер. Очень мне его было жалко. Но вот наступила весна, да какая тёплая! Один раз утром вышел я в сад.  Там весной особенно хорошо – солнце светит, на деревьях первые листочки  появляются. Вдруг смотрю, листья под деревом зашевелились. Что такое?  Из-под старых листьев показывается знакомая мордочка, черные глазки  смотрят на меня.  Я бросился к ёжику. Через секунду я уже держал на руках Пушка, он  обнюхивал мои пальцы и просил еды. Рядом на земле лежал ящик, в котором Пушок проспал всю зиму.

Подберите к следующим словам антонимы из текста.
Твёрдый-мягкий, сытый-голодный, снизу-сверху, холоднее-теплее, рано-поздно, день-ночь, холодный-теплый, плохо-хорошо.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Где жил ёжик?Дома 2. Почему его назвали Пушком? Когда его гладили, он прижимал иголки к спине  и делался совсем мягким. Поэтому его назвали Пушком. 3. Куда мальчик  положил ёжика, когда пошёл кататься на санках?В коробку 4. Куда пошли ребята,  чтобы посмотреть на убитого волка?В деревню 5. Что увидел мальчик, когда вернулся  в сарай за Пушком?Он увидел что он мертв 6. Где похоронил ёжика мальчик?В саду 7. Что увидел мальчик  в саду, когда вышел туда весной? Он увидел что ёжик  жыв.

Согласны ли вы с тем, что…
1. Пушок разрешал себя гладить и умел просить еду. Да2. Однажды мальчик взял ёжика с собой кататься на санках. Да 3. Пушок замёрз в сарае и умер.Нет  4. Весной мальчик нашёл в саду нового ёжика.нет

Допишите предложения так, чтобы они соответствовали содержанию рассказа.
1. В доме у нас есть ёж 2. Мы назвали его Пушком, потому что он прижимал иголки к спине  и делался совсем мягким 3. Летом я возил пушка собой на улицу  4. Я поставил санки с Пушком в  сарай

 5. Но вот наступила весна да какая тёплая  6. Из-под  старых листьев показывается знакомая мордочка.

Прочитайте текст. Скажите, что нового вы узнали о ежах.
Ёж – животное небольшого размера. Длина его тела составляет 20– 30 см. У взрослых ежей обычно пять–шесть тысяч игл, у молодых – около 3  тысяч. Ёж охотится в ночное время. Часто можно увидеть на картинке или в мультфильме ёжика с румяным  яблоком на спине. Кто это видел? Никто не видел. Но все думают, что яблоки и грибы ёжик запасает себе на зиму. На самом деле ежам не нужны  запасы, потому что зимой ежи… спят. Впадают в спячку с ноября по апрель.  Во время спячки ёж совершает всего один вдох в минуту, а температура его  тела падает до 1,8 °C. Во время спячки ёж расходует подкожный жир,  накопленный летом. Ежи питаются жуками, червяками и ящерицами.

Я толко узнал сколко игл у взрослго и у молодого ежа

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.
1. Сколько игл у ежа?У взрослго  6000, а у молодого 3000

2. Почему ёж не делает запасов на зиму?Потому что он в спит всю зиму   

3. Когда  ёж впадает в спячку? Зимойу

4. Чем питаются ежи? Червями, жуками и ящерицами.

Прочитайте о еже.
Лежала между ёлками подушечка с иголками.
Тихонечко лежала, потом вдруг убежала. Сердитый недотрога живёт в глуши лесной
Иголок очень много, а нитки не одной.

Երկրակեղևն ունի շերտավոր կառուցվածք: Առանձնացնում են երկրակեղևի երկու հիմնական տեսակ’ մայրցամաքային և օվկիանոսային։
Մայրցամաքային երկրակեղևը եռաշերտ է: Վերին շերտը նստվածքային ապարների շերտն է: Նստվածքային ապարների շերտի տակ գրանիտային ապարների շերտն է, իսկ դրա տակ’ բազալտային ապարների շերտը։ Երկրակեղևի առավելագույ նհաստությունը 80 կմ է:

Օվկիանոսային երկրակեղևը բարակ է, հաստությունը 5—10 կմ է: Այն կազմված է միայն նստվածքային և բազալտային ապարների շերտերից:
Երկրի միջնապատյանն անընդհատ շարժման մեջ է։ Այդ պատճառով անընդհատ շարժվում է նաև երկրակեղևը, որի հետևանքով տարբեր տեղամասերում ապարաշերտերը կոտրատվում են, թեքվում, բարձրանում, իջնում կամ ծալքավորվում: Գիտնականները պարզել են, որ երկրակեղևում տեղի են
ունենում երկու տեսակի շարժումներ’ ուղղաձիգ և հորիզոնական: Ուղղաձիգ շարժումների հետևանքով երկրակեղևի տարբեր տեղամասեր դանդաղորեն բարձրանում են կամ իջնում: Հորիզոնական շարժումների ժամանակ երկրակեղևի առանձին տեղամասեր մի դեպքում մոտ են ու հաջորդում են իրար, սեղմվում’ առաջացնելով ծալքեր, մյուս դեպքում հեռանում են իրարից’ առաջացնելով խզվածքներ։
Երկրակեղևի առավել շարժունակ, անկայուն տեղամասերում, որոնք կոչվում են երկրածալքեր(գեոսինկլինալներ), կան գործող հրաբուխներ, և հաճախ լինում են ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին երկրածալքերը համընկնում են լեռնային շրջանների հետ:
Երկրակեղևում կան նաև համեմատաբար կայուն, անշարժ տեղամասեր, որոնք կոչվում են հարթակներ (պլատֆորմներ): Այս տեղամասերում չկան գործող հրաբուխներ, չեն լինում ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին դրանք համընկնում են հարթավայրերի հետ:

Ուրբաթ օրը, ասմի 22 մենք գնացինք Էքսկուսիա Խոր Վիրապ :

Սկզբից մենք մտանք եկեղեցի,

հետո միքիչ ուտելիք կերանք և մտանք փոսը, որտեղ Գրիգոր Լուսավորիչը անցկացրել է 14 տարի: Առաջին փոքր փոսը իջավ դասարանի կեսից շատ, իսկ երկրորդի մեջ, որի մեջ Գրիգոր Լուսավորիչն է եղել:

Այդ փոսը իջավ կեսից քիջը նրանք վախեցել էին, քանի որ փոսը խորն էր:
Հետո մենք բարձրացանք սար:Այնտեղ միքիչել կերանք և մի հինգ րոպե հանգստացանք և իջանք տրանսպորտի մոտ և գնացինք դպրոց:

Հարց 1: Ինչ՞ն է ամենակարևորը մխիթար սեբասացիում:Իսկ ինչու՞:

Հարց 2: Ինչ՞ը կուզենաիր փոխվեր մխիթար սեբաստացիում:Իսկ ինչու՞:

Հարց 3:Կուզնաի՞ր, որ մենք ավելի շատ աշխատեինք տետրերով քան համակարգիչներով:Իսկ ինչու՞:

Հարց 4: Ինչո՞վ է ավելի հարմար աշխատել տետրով թե համակարգիչով:Իսկ ինչու՞:

Հարց 5: Կուզենաի՞ր դպրոցտ փոխել:Իսկ ինչու՞:

1. Հաշվեք  5 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   5x5x6=150 սմ քառ.
2. Հաշվեք  9 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   9x9x6=486 դմ
3. Հաշվեք  4 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   4x4x6=96 սմ
4. Հաշվեք  17 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   17x17x6=1650
5. Հաշվեք  3 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   3x3x6=54
6. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   2x2x6=24
7. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   1x1x6=6
8. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   19x19x6=361
9. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
   2x2x6=24
10. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    1x1x6=6
11. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։
    19x19x6=361
12.  Գտեք  նկարում  պատակերված մարմինների ծավալը։ Յուրաքանչյուր խորանարդիկի ծավալը  1 սմ³  է։

A)12 B)100 C)50

100. Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցավոր բառեր կազմի՛ր: դեղինով ընդգծիր գործածված մասնիկները (ածանցները): Գրիր, թե ինչու ես որոշ բառեր մեծատառով գրել։

Օրինակ՝
հույն — Հունաստան:

Հիվանդ-անոց, ծաղիկ-անոց, մուկ-աստան, հայ-Հայաստան, նիստ-նստարան, այբուբեն-այբբենարան, դաս-արան, դպիր-դպրոց, դարբին-դարբնոց, հյուր-անոց, զոր(ք)-անոց, ռուս-Ռուսաստան, գործ-արան, բրուտ-անոց, կույս-անոց, ուզբեկ-Ուզբեկիստան, հնդիկ-Հնդկաստան, թուփ-թփանոց, ծիրանի-անոց:

Ես մեծատառով եմ գրել դեղինով նշված բառերը, քանի որ դա երկիր է:

101. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր ածանցավոր բառերով:

Շատ ու շատ դարեր առաջ Ասորեստան  մի իմաստուն մարդ էր ապրում:
Մորու տուն մի առարկա էր  թաքցրել:
Նա որոշել էր այդտեղ իր համար տուն կառուցել:
Տունը դարձրել ես հավանոց:
Երեկոյան դարբնոց  կհանդիպենք:
Գետի ափին մի տնակ ուներ, որտեղ ապրում էր իր սիրելի կենդանու հետ:
Իրենց գյուղակ փողոցներն ու այգիները հիշեց:

102. Բնակավայր կամ տեղանք ցույց տվող բառերին այնպիսի ածանցներ ավելացրու, որ նոր բառերը տվյալ տեղի բնակիչ իմաստն արտահայտեն:

Օրինակ՝
լեռն — լեռնցի:

Երևան-ցի, քաղաք-ացի, Վան-եցի, Մուշ-եցի, Աշտարակ-ցի, Արտաշատ-ցի,Դվին-ցի, Կարս-ացի, Գյումրի-ցի, Լոռի-ցի, Ամերիկա-ցի, Նյու-Յորք-ցի, Լոնդոն-ցի, սար-ցի, գյուղ-ացի:

103. Տրված բառազույգերի արմատները տեղափոխելով՝ բաղադրյալ նոր բառեր ստացի´ր:

Օրինակ՝
բարեժպիտ, մանկամիտ — բարեմիտ, մանկաժպիտ:

ա) Ջրահարս, ծովանկար-Ջրանկար,ծովահարս: Բ) ժանգապատ, արծաթագույն-ժանգագույն,արծաթապատ:
Գ) հողմածին, ջրաղաց- Դ) զորագունդ, երկրամաս-զորամաս,երկրագունդ:

104. Տրված բառերր բաղադրիչների բաժանի՛ր: Արմատներն ի՞նչ մասնիկով են կապվում:

Օրինակ՝
Գրատախտակ — գր(գիր) + ա + տախտակ:

Ձեռագիր-Զեռ(ք)+ա+գիր, գեղանկար-գեղ(գեղեցիկ)+ա+նկար, շրջազգեստ-շրջ+ա+զգեստ, սիրահոժար-սիր+ա+հոժար, դեղնակտուց-դեղնա+կտուց, հոդակապ-հոդ+ա+կապ:

105. Շարքի բոլոր բառերը, բացի մեկից, նույն ձևով են կազմված: Գտի´ր օրինաչափությանը չևնթարկվող բառը:

ա) Հրաշամանուկ, հողագունդ, առևտուր, մեծահոգի, փրկագին:

Ա կետում բոլոր բառերը ունեն ա հոդակապ բացի առևտուր բառից:
բ) Ջրկիր, սեղանատամ, նախօրոք, դասաժամ, ձեռնտու:

Բ կետում միայն դասաժամ բառն է, որ ունի ա հոդակապ

Ավերված շինության տեղում 1662 թվականին կառուցվել է թաղածածկ մատուռ, որը կանգնում է մինչև հիմա:

Կարևոր պատմական նշանակություն ունի Հայաստանի համար: Գտնվում է Արարատի մարզի Լուսառատ գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևմուտք: Այսօր զբոսաշրջիկները հնարավորություն ունեն իջնել ստորգետնյա զնդան, որը գտնվում է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի մատուռի ներսում: Վանքի տարածքից բացվում է Արարատ լեռան շքեղ տեսարան:

Վանական համալիրի արևմտյան մասում տեղակայված է գերեզմանատուն, որը կոչվում է «Օտյաց Խաչ»։ Ըստ ավանդազրույցի, այստեղ են հանդիպել Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալները: 1869 թ-ին վանքի առաջնորդ Վարդան Ալեքսանդրապոլսեցու կողմից այս սրբավայրում մատուռ է կառուցվել:

13-րդ դարից սկսած Խոր Վիրապը բացի կարևոր սրբատեղի լինելուց, դարձել է կրթության և գիտության համահայկական կենտրոն. 1255 թ. Վարդան Արևելցին վանքում հիմնում է բարձրագույն դպրոց։ 16-րդ դարում Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական ծանր դրության պատճառով վանքի շինությունները վնասվում են։ 1666-1669 թթ․ Դավիթ Վիրապեցին կառուցում է վանքի պարիսպները և ներսում գտնվող շինությունները։ 

1669 թվականին սկսվել են վիրապից հողահանության աշխատանքները և դրա վրա 14-րդ դարում կառուցված մատուռի փոխարեն Սուրբ Գրիգոր եկեղեցու կառուցումը։ Վիրապն ունի մոտ 4.5 մ տրամագիծ և 6.5 մ խորություն։ Այն արտաքուստ գոտևորված է կրաքարե սալերով, ունի արձանագրություններ, բարձրաքանդակներ։ 1703 թ․ ավարտին է հասցվել կենտրոնական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հիմնովին վերակառուցումը։ 19-րդ դարի վերջին այդ եկեղեցու արևմտյան ճակատին կից կառուցվել է սյունազարդ զանգակատունը