Рубрика: 2021-2022 ուստարի

Ինքնաստուգում 07.12.2021

  Դ. Իւրաքանչիւր ծառ ի պտղոյ իւրմէ ճանաչի:

 Կարդա այսպես.

• իւրաքանչիւր — յուրաքանչյուր
• ի պտղոյ — ի պտղո
• իւրմէ — յուրմե

Բառարան

• ի պտղոյ իւրմէ — իր պտղից
• ճանաչի — ճանաչվում է
• Առաջադրանքներ

1. Նախադասությունն աշխարհաբար դարձրու:
   Յուրաքանչյուր ծառ իր պտղից է ճանաչվում:
2. Աշխարհաբար դարձրու նաև սա` Իւրաքանչիւր պտուղ ի ծառէ իւրմէ ճանաչի: Ի՞նչ փոխվեց:
   Յուրաքանչյուր պտուղ իր ծառից է ճանաչվում:
   Անցած նախադասությունում ասում էր, որ «Յուրաքանչյուր ծնող իր երեխայից ճանաչվում է» իսկ այս նախադասությունում ասում էն «Յուրաքանչյուր երեխա իր ծնողից է ճանաչվում է»

В ту зиму снег долго не выпадал. Реки и озёра давно льдом покрылись, а снега всё нет и нет. Зимний лес без снега казался хмурым, унылым. Все листья с деревьев давно опали, перелётные птицы улетели на юг. Шёл я как-то с ребятами по лесу, возвращались мы из соседней деревни. Вышли на лесную поляну. Вдруг видим – посреди поляны над большим
кустом вороны кружат. Каркают, летают вокруг него, то вверх взлетят, то на землю сядут. Наверное, думаю, они там какую-то еду себе нашли. Стали ближе подходить. Заметили нас вороны – одни в сторону отлетели, по деревьям расселись, а другие и улетать не хотят, так над головой и кружат. Подошли мы к кусту, смотрим – что-то под ним белеет, а что – сквозь частые ветки и не разберём. Раздвинул я ветки, гляжу – заяц, белый-белый как снег. Забился под самый куст, прижался к земле, лежит не шевельнётся. Кругом всё серое – и земля и опавшие листья, а заяц среди них так и белеет. Вот почему он воронам на глаза попался – оделся в белую шубку, а снега-то нет, значит, и спрятаться ему, белому, негде. Дай-ка попробуем его живьём поймать! Просунул я руку под ветки, тихонько, осторожно, да сразу цап его за уши – и вытащил из-под куста!
Бьётся заяц в руках, вырваться хочет. Только смотрим – одна ножка у него как-то странно болтается. Тронули её, а она переломана! Значит, сильно его вороны потрепали. Не приди мы вовремя, пожалуй, и совсем бы забили. Принёс я зайца домой. Папа достал из аптечки бинт, вату, забинтовал зайцу сломанную ножку и посадил в ящик. Мама положила туда сена, моркови, мисочку с водой поставила. Так у нас зайка и остался жить. Целый месяц прожил. Ножка у него совсем срослась, он даже из ящика выскакивать
начал и меня вовсе не боялся. Выскочит, побегает по комнате, а как зайдёт ко мне кто-нибудь из ребят, под кровать спрячется. Пока заяц у нас дома жил, и снег выпал, белый, пушистый, как зайкина шубка. В нём зайцу легко прятаться. В снегу его не заметишь.
– Ну, теперь можно его и обратно в лес выпустить, – сказал нам однажды
папа.
Так мы и сделали – отнесли зайца в ближайший лесок, попрощались с
ним и выпустили на волю. Утро было тихое, накануне ночью насыпало много снегу. Лес сделался белый, мохнатый. В один миг наш зайка в заснеженных кустах исчез.
Вот когда ему белая шубка пригодилась!

Найдите в тексте и прочитайте ответы на вопросы.
1. Почему лес казался хмурым?Потому что снега не было.
2. Каким был зимний лес?Зимний лес был красивым,белым и приятным для глаза
3. Как вели себя вороны?Вороны вели себя страно
4. Кого увидели под кустом ребята?Белого заяца
5. Почему зайцу трудно было спрятаться?Потому что снега не было
6. Что случилось с зайцем? Ребята взяли заяца к себе в дом
7. Как лечили сломанную ножку зайцу? Зайцу забинтовали ножку
8. Когда решили выпустить на волю зайца? Когда снег выпал.
9. Как зайцу пригодилась белая шубка? Когда снег выпал.

Напишите антонимы данных слов.
Лето-зима, день-ночь, жара-холод, согреться-замерзнуть, холодный-теплый, белый-черный, исчезнуть-появиться, белеть-чернеть, улететь-прилететь.

Составьте из данных слов предложения и запишите их.
1. землю, Всю, белый, пушистый, укрыл, снег 2. деревьях, снег, На, лежит 3. животных, Снег, от, холода, спасает 4. снежный, покров, Растениям, зимой, необходим 5. день, 21 декабря, семь, продолжается, часов.

Всю землю укрыл пушистый, белый, снег. На деревьях лежит снег. Снег спасет животных от холода.Растениям зимой необходим снежний покров.21 декабря, день продалжается семь часов.

Найдите в интернете информацию о том, как проводит зиму заяц. Информацию поместите в свой блог. 
По рыхлому снегу они ходят как в валенках, а по насту мчатся стрелой на своих «лыжах» — лапках – никто не догонит! Зайчик очень умный и хитрый. Просто так под кустик не спрячется – сначала петлять по снегу начнет, чтобы свои следы запутать. Для того, чтобы спрятаться от зимних морозов, заяц роет нору в снегу.

Ինչպես արդեն գիտեք, Երկիր մոլորակը պտտվում է և իր առանցքի, և Արեգակի շուրջը: Իր առանցքի շուրջ պտտվելը ակնառու կարող եք տեսնել նրա մոդելի’ գլոբուսի օրինակով:
Երկրի վրա տեղի ունեցող որոշ երևույթներ բացատրվում են Երկրի’ իր առանցքի շուրջ պտույտով: Օրինակ’ գիշերվա և ցերեկվա հերթափոխումը: Երկիրը լուսավորվում է Արեգակից: Եվ քանի որ այն գնդաձև է, բնականաբար միաժամանակ ամբողջապես չի կարող լուսավորվել: Լուսավորվում է այն մասը, որն ուղղված է դեպի Արեգակը: Բայց քանի որ այն պտտվում է իր առանցքի շուրջ, ուստի նրա բոլոր կողմերը հերթականությամբ ուղղվում են դեպի Արեգակն ու լուսավորվում: Պտույտի այդ պահին Արեգակին ուղղված կողմում կլինի ցերեկ, իսկ հակառակ կողմում’ գիշեր: Բնականաբար ցերեկն ու գիշերը հերթափոխում են միմյանց:

Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտն անվանում են օրական պտույտ, իսկ Արեգակի շուրջը’ տարեկան պտույտ:
Այդպես են կոչվում, որովհետև Երկիրն իր առանցքի շուրջը մեկ լրիվ պտույտը կատարում է մեկ օրում (24 ժամում), իսկ Արեգակի շուրջը’ մեկ տարում: Տարվա տևողությունը 365 օր 5 ժամ 48 րոպե 46 վայրկյան է: Այն ուղին, որով շարժվում է մոլորակը, կոչվում է ուղեծիր։ Այլ կերպ ասած’ դա նրա հետագիծն է: Արեգակի շուրջը Երկրի պտտման ուղեծիրն ունի ձվածրի տեսք:

Երկրի տարեկան պտույտով է պայմանավորված նաև տարվա չորս եղանակների (գարուն, ամառ, աշուն, ձմեռ) կանոնավոր հերթափոխը:
Ուշադրություն դարձրեք, որ Երկրի պտտման առանցքը միշտ մնում է թեքված նույն դիրքով: Երկրի շարժման ընթացքում նրա մակերևույթի տարբեր մասեր տարբեր չափով են լուսավորվում Արեգակից: Այն կիսագնդում, որով Երկիրն ուղղված է դեպի Արեգակը, ամառ է, իսկ մյուս կիսագնդում’ ձմեռ:
Հունիսի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենաերկար ցերեկը և ամենակարճ գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը: Դեկտեմբերի 22-ին հյուսիսային կիսագնդում լինում են ամենակարճ ցերեկը և ամենաերկար գիշերը, իսկ հարավային կիսագնդում’ հակառակը: Սեպտեմբերի 23-ին ու մարտի 21-ին գիշերվա և ցերեկվա տևողությունները հավասարվում են: Այդ օրերին Երկրի երկու կիսագնդերը հավասարապես են լուսավորվում Արեգակից ընկնող ճառագայթներով և հավասարապես ջերմություն ստանում:
Այլ է պատկերը բևեռներում. մարտի 21-ից մինչև սեպտեմբերի 23-ը (վեցամիս) Հյուսիսային բևեռում ցերեկ է, որը կոչվում է բևեռային ցերեկ: Այդ նույն ժամանակամիջոցում Հարավային բևեռում գիշեր է, որը կոչվում է բևեռային գիշեր:
Սեպտեմբերի 23-ից մինչև մարտի 21-ը Հյուսիսային բևեռում լինում է բևեռային գիշեր, իսկ Հարավայինում’ բևեռային ցերեկ:

Հարցեր և առաջադրանքներ`

1. Որն է համարվում օրական և որը` տարեկան պտույտ։
24 ժամ 1 օր 365 օր 1 տարի

2. Ինչ է նշանակում ուղեծիր և ինչ տեսք ունի Երկրի ուղեծիրը։
Երկրի ուղեծիրը երկիր պտույտի ճանապարհն է Արեգակի շուրջը: Երկրի ուղեծիրը ձվաձև է:

3. Նշեք տարվա գիշերահավասարի օրերը։
Սեպտեմբերի 23-ին և Մարտի 21-ին:

4. Ինչպես կբացատրեք չորս տարին մեկ փետրվար ամսվա 29֊րդ օրվա ավելացումը և ինչպես են անվանում այդ տարին։
Այդ տարին անվանում են Նահանջ տարի: Ես մտածքւմ եմ 4 տարի մեկ մոլորակը 24 ժամով կամաց է պտտվում:

Երկրագնդի և նրա առանձին մասերի ուսումնասիրման բազմաթիվ եղանակներ կան:
Երկրի մակերևույթն ուսումեասիրում են նաև նկարով, օդալուսանկարով (ինքնաթիռիցն կարված): Տիեզերքից արված լուսանկարներով, հատակագծերով ու քարտեզներով: Այս եղանակներն իրարից խիստ տարբերվում են: Ի տարբերություն մյուսների հատակագծերն ու քարտեզները ցույց են տալիս, թե տեղանքում ինչ օբյեկտներ կան, ինչպիսին է դրանց փոխադարձ դիրքը, որքան է հեռավորությունները միմյանցից և այլն:

Հատակագիծը տեղանքի փոքր հատվածի մանրամասն գծապատկերն է որոշակի մասշտաբով և պայմանական նշաններով:
Օրինակ’ ձեր բնակավայրի հատակագծում կարող եք գտնել ձեր դպրոցը, մշակութային կառույցները, մարզադպրոցները, փողոցը և տունը: Երևանում և ՀՀ շատ քաղաքների ավտոկանգառներում կան փոքրիկ շինություններ, որտեղ տեղադրված է տվալ քաղաքի հատակագիծը:
Սակայն մեծ տարածքները’ ամբողջ երկրագունդը, մայրցամաքները, հարթավայրերը կամ լեռնաշղթաները, մանրամասն պատկերել հնարավոր չէ: Այդ դեպքում պատկերում են միայն խոշոր և կարևոր օբյեկտները: Այդպիսի պատկերը քարտեզն է:
Քարտեզն ամբողջ երկրագնդի կամ նրա առանձին խոշոր մասերի փոքրացված և ընդհանրացված պատկերն է’ որոշակի մասշտաբով և պայմանական նշաններով:
Պարզ է, որ հատակագծի կամ քարտեզի վրա տարածքներն իրենց իրական չափերով հնարավոր չէ պատկերել: Դրանք պատկերվում են փոքրացված չափերով, իսկ թե քանի անգամ է փոքրացված (տասը, հազար, միլիոն), ցույց է տալիս տվալ քարտեզի կամ հատակագծի մասշտաբը:
Այսպիսով’ մասշտաբը ցույց է տալիս, թե հատակագծի կամ քարտեզի վրա պատկերված տարածքը քանի անգամ է փոքրացված իրական չափերից:
Եթե քարտեզի վրա գրված է 1:1 000 000, դա նշանակում է, որ այդ քարտեզի վրա պատկերված 1 սմ հեռավորությամբ երկու կետերի իրական հեռավորությունը 1000000 սմ (10 կմ) է:
Իսկ ինչպե՞ս կարող ենք օգտվելով քարտեզի մասշտաբից’ հաշվել որևէ երկու կետերի հեռավորությունը: Չափում ենք քարտեզի կամ հատակագծի վրա այդ կետերի հեռավորությունը և այն բազմապատկում մասշտաբով:
Բոլոր հատակագծերն ու քարտեզներն ունեն ոչ միայն մասշտաբ, այլև հատուկ պայմանական նշաններ, որոնք օգտագործվում են ճահիճ, անտառ, ավազային անապատ, օգտակար հանածոյի հանքավայր, երկաթուղի, քաղաք և այլ օբյեկտներ պատկերելու համար: Պայմանական նշանները հանդիսանում են հատակագծերը և քարտեզները ընթերցելու, դրանց բովանդակությունը հասկանալու բանալին:
Հատակագծերի պայմանական նշանների տեսքը և ձևը հիշեցնում են պատկերվող առարկաները և դրանց բնորոշ գծերը:
Կան գծային պայմանական նշաններ, որոնցով պատկերում են գետերը, երկաթուղիները, սահմանները:Реклама

1. Դեղինով նշված բառերի բացատրությունները բառարանի օգնությաբ գրեք և սովորեք անգիր։օ
   օխտ-յոթ
   խարջ-ծախս
   արմաղան-նվեր
   եկանք- Երկու աղացաքարերից բաղկացած ձեռքի աղորիք:
   ղարավաշ-Աղախին
   Գոռ-հպարտ
   անկոթ- Կոթ չունեցող
   շեղբիկ-դանակ
2. Մոխրագույնով նշված արտահայտությունները բացատրեք՝ օգտվելով տեքստից։
   Գըլխի՛ս վըրա-Այսինքն նա ինչ-որ մեկի ծառան է:
   Տեղը ջնջեմ հայոց ազգի-Վերացնում Հայաստանը:
   Օհանը լսեց լեզուն կապվեց-Օհանը վախեցավ:
   Դառը դադած դեղին ոսկին-դժվարություներով ստացված ոսկի
   մի տար մահու-մի սպանի
   Սև սուգ կալավ հայոց ազգին-վատ վիճակի մեջ էր Հայաստանը
3. Ինչո՞ւ Մսրա Մելիքը բարկացավ և ի՞նչ արեց։
   Մելիքը զայրացավ, քանի որ Դավիթը շինել է իր հոր վանքը: ՄԵլիքը ասեց, որ գնան 40 աղջիկ բերեն և 40 կին: