Рубрика: 2021-2022 ուստարի

Հռոմեական թվերը գրելու համար օգտագործում էին այս տառերը՝ I, V, X, L C, D, M:
Հռոմեական թվերի համակարգը ոչ դիրքային հաշվարկման համակարգ է։ Թվերը գրվում են թվանշանների կրկնության միջոցով՝ III=3, XX=20 և այլն։ Եթե փոքր արժեքով թվանշանը մեծից հետո է, ապա նրանք գումարվում են, իսկ եթե առաջ է, ապա՝ հանվում՝ VII=5+2=7, CM=-100+1000=900 և այլն։

Տասնորդական հաշվարկման համակարգից հռոմեականի տարբերություններից մեկն այն է, որ տասնորդական համակարգում թվերի մեծացմանը զուգահեռ աճում է դրանք արտահայտող թվանշանների քանակը՝ միանիշ, երկնիշ, եռանիշ և այլն, իսկ հռոմեական համակարգում այդպես չէ։ Օրինակ՝ քառանիշ 2015 թիվը հռոմեական թվանշաններով գրելիս այն ստանում է նույնպես քառանիշ MMXV տեսքը, իսկ ահա նրանից զգալիորեն փոքր 847-ի հռոմեական DCCCXLVII գրառումը բաղկացած է ինը նիշերից։
Եթե տասնորդական համակարգում թվի գրառման ժամանակ գրվում է տասնորդական կարգերն արտահայտող թվերի (տասնավորներ, հարյուրավորներ, հազարավորներ և այլն) միայն առաջին թվերը, ապա հռոմեական համակարգով թվերը գրելու դեպքում դրանք գրվում են ամբողջությամբ, օրինակ՝

• 3694=3000+600+90+4=MMMDCXCIV, MMM=3000, DC=600, XC=90, IV=4

Мороз Иванович 4.,Мороз Иванович 3,Родниик(07.10.2021),Белая шубка,Белая шубка,четыре художника,Как создавалась наша школа,Пушок,Родник,Отчего опадают листья? /4 октября/,Тайное становится явным,ТАЙНОЕ СТАНОВИТСЯ ЯВНЫМ (27.09.2021),Умный попугай (27.09.2021),,Филипок,Волшебные слова,СИВКА БУРКА.

• Պարտաճանաչ կատարե՞լ ես մաթեմատիկայի բոլոր առաջադրանքներն ու նախագծերը։ Տեղադրիր բլոգիդ հղումը։
  Մաթեմատիկա
• Մասնակցե՞լ ես «Ստեղծագործ մաթեմատիկները» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Ստեղծագործ Մաթեմատիկներ
• Մասնակցե՞լ ես «Թվերի մեծ աշխարհում» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Ինչպես են առաջացել արաբական թվերը
• Մասնակցե՞լ ես «Մեզ շրջապատող ուղղանկյունանիստերը» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Չեմ մասնակցել
• Մասնակցե՞լ ես «Ուսումնական աշուն 2021 »նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Ուսումնական աշուն 2021,
• Մասնակցե՞լ ես «Իմ ընտանիքը» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Իմ ընտանիքը
• Մասնակցե՞լ ես «Մխիթար Սեբաստացին թվերի աշխարհում» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Ես Սեբաստացի եմ մաթեմատիկական խաչբառ
  
• Մասնակցե՞լ ես «Մաթեմատիկան՝ Ամանորին ընդառաջ» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Մաթեմատիկական խաչբառ
• Մասնակցե՞լ ես «Սովորող-սովորեցնող(GeoGebra երկրաչափական ծրագրի յուրացում)» նախագծին։ Տեղադրիր նախագծի արդյունքի հղումը։
  Մաթեմատիկա 06.12.2021,
  
• Ո՞ր նախագիծն է քեզ ամենից շատ դուր եկել։
  Ինձ ամենից շատ դուր են եկել խաչբառները:
  
  

1․ Մայրենի բաժնի հղումը դնել և ներկայացնել, թե յուրաքանյուր ամիս մայրենիից քանի նյութ եք հրապարակել։
Մայրենի
Սեպտեմբեր-9
Հոկտեմբեր-6
Նոյեմբեր-6
Դեկտեմբեր-4

2․ Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբեր լեզվական առաջադրանքները կատարելիս ի՞նչ եք սովորել, սովորածից ի՞նչն է ձեզ ամենից օգտակարը եղել։
Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբերը լեզվական աշխատանքը անելով, ես սովորել շատ բառեր ճիշտ կազմել:
3․ Առաջին ուսումնական շրջանում ի՞նչ հեղինակներ ենք ուսումնասիրել։
Վիլյամ Սարոյան,Սողոմն Սողոմոնյան(Կոմիտաս),Համո Սահյան և Մուշեղ Գալոշյան:

4․ Ի՞նչ գրքեր եք կարդացել Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբեր։
Ես կարդացել եմ Պոչատ Աղվես,ծիտը,խելոքն ու հիմար:Մանկական Աստվածաշունչ,փոքրիկ իշխան,Երեք հաստլիկները,Тачки(комикс),Տասնըհինգ ամյա նավապետը և Սպիտակ ժանիք:

5․ Մայրենիի դասընթացի ընթացքում ունեցած գործունեություններից ձեզ ամենից շատ ո՞ր գործունեույթունն է հետաքրքրում, ինչո՞ւ։

Մայրենիի դասընթացի ընթացքում ունեցած գործունեություններից ինձ ամենից շատ հետաքրքրում էն լեզվական աշխատանքները, քանի որ լեզվական աշխատանքի ընթացքում սովորում ենք նոր տարբեր բաներ,հետաքրքիր և դժվար խնդիրներ և ամենակարևոր բանը, այդ բոլոր խնդիրները հավեսն են:

6․ Ի՞նչ նխագիծ կամ ինչպիսի՞ գործունեություն կավելացնեիք մայրենիի դասընթացին։ Հիմնավորեք առաջարկը։
Ես կուզենաի, որ մայրենի դասընթացին ավելացնեն այնպիսի նախագիծ, որտեղ պետք է բաժանվել թմերի և ինչ, որ տեղեկություն գրել և ներկայացնել ինչ, որ մեկի մասին

7․ Առաջին ուսումնական տարվա դասընթացքում ի՞նչ ստեղծագործություններ եք սովորել, թվարկեք դրանք և ասեք ձեզ ամենից շատ դուր եկածները և հիմնավորեք ընտրությունը։

Հ. Թումանյանի «Սասունցի Դավիթ» 1-4, 21-րդ, 24-րդ հատվածները, Հ. Սահյան «Կա մի թուլություն» , «Ժայռից մասուր է կաթում», «Ամեն ամեն ինչ ոսկեզօծվել է», «Մայրամուտ», Կոմիտաս «Աշուն»։
Ինձ ամենից շատ դուր է եկել «Ժայռից մասուր է կաթում», քանի որ ամենահեշտն է:

8․ Գնահատեք ձեր առաջին ուսումնական շրջանի մայրենիի գործունեությունը, անդրադարձեք նաև հետևյալ հարցերին՝
Ես ինձ կգնահատեի 8,5:

• Մայրենիի դասերը ձեզ հետաքրքի՞ր են /գնահատեք 1-5 միավորով/ լավ կլինի կցեք պատճառը։
  
  4-չորս, քանի որ բարդ է բայց շատ հետաքրքիր:
  
• Ինչպե՞ս եք կատարում մայրենիի առաջադրանքերը, ընտրեք պատասխաններից մեկը՝ /կատարում եմ ինքնուրույն, կատարում եմ ծնողներիս օգնությամբ, ձեր պատասխանը/
  
  Կատարում եմ ինքնուրույն
  
• մայրենիի ուսուցչուհին որքանով է արդյունավետ անցկացնում դասընթացն ըստ ձեզ /գնահատեք 1-5 միավորով/ լավ կլինի կցեք պատճառը։
  4,5-Չորս ու կես, քանի որ խիստ է:

После обеда старик лёг отдохнуть да припомнил Ленивице, что у него одежда порвана, и попросил заштопать. А Ленивица думает себе: „Авось и так пройдёт. Старик добрый, он мне и так пятачков подарит”. На третий день приходит Ленивица и просит Мороза Ивановича её домой отпустить да за работу наградить.
– Я тебя награжу, – отвечал старичок, – и какова работа, такова будет и награда. С этими словами Мороз Иванович дал Ленивице серебряный слиток и пребольшой бриллиант. Ленивица так этому обрадовалась, что схватила то и другое и, даже не поблагодарив старика, домой побежала. Пришла домой и хвастается:
– Вот, – говорит, – что я заработала.
Не успела она договорить, как серебряный слиток растаял и полился на пол; в то же время начал таять и бриллиант. А петух вскочил на забор и громко закричал:
– Кукареку, Кукареку, у Ленивицы в руках ледяная сосулька!

серебряный слиток – արծաթաձույլ
ледяная сосулька – սառցալեզվակ

Спишите, вставляя пропущенные буквы.
1. Рукодельница была умная девочка: рано вставала, печку топила, петуха кормила, а потом на колодец за водой ходила . 2. А Ленивица в постельке лежала, вставала садилась к окошку мух считать. 3. В печке сидел румяный пирожок, а на дереве росли румяные яблочки. 4. Мороз Иванович сидел на ледяной лавочке да снежные комочки ел.

Составьте 5 вопросов к тексту.
1.Почему Ленивица такая ленивая? 2.Почему Мороз Иванович попросил еду, если он ест снежинки? 3.Как петух умеет говорить? 4.Мороз Иванович волшебник? 5.Как Ленивица попала в колодец и не разбилась?

Առաջադրանքներ

• Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:

[2 և 44]=44
[15 և 25]=75
[6 և 240]=240
[3 և 13]=39
[7 և 17]=119
[5 և 17]=1
[8 և 11]=1
[25 և 75]=75
[18 և 72]=72
[24 և 18]=72
[3 և 7]=21
[9 և 11]=1
[260 և 13]=260
[100 և 30]=300
[13 և 390]=390
[81 և 27]=81
[24 և 60]=120
[35 և 60]=480
[15 և 50]=100
[4 և 170]=680

• Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

[2 և 44]=2
[15 և 25]=5
[6 և 240]=6
[3 և 13]=1
[7 և 17]=1
[5 և 17]=1
[8 և 11]=1
[25 և 75]=5
[18 և 72]=2
[24 և 18]=2
[3 և 7]=1
[9 և 11]=1
[260 և 13]=13
[100 և 30]=10
[13 և 390]=13
[81 և 27]=27
[24 և 60]=6
[35 և 60]=5
[15 և 50]=5
[4 և 170]=2

Տոնակատարություններից իր մեծությամբ և մասայականությամբ առաջին տեղը գրավող Ամանորը տարվա ամենակարևոր տոներից մեկն է համարվում և՛ քրիստոնյաների, և՛ այլադավանների համար: Տարեմուտը զուտ տարին տարիով փոխելու տոն չէ, այն իր մեջ այլ հոգևոր խորհուրդ ունի: Նախկինում Նոր տարին տոնվում էր նիսանի 1-ին՝ մարտի 22-ին՝ Ադամի ստեղծվելու օրը (ինչպես ամիսների սկիզբ): Այդ օրը մարդիկ միմյանց շնորհավորում էին և նվերներ մատուցում։ Այդպես Նոր տարին ավանդաբար տոնվել է մինչև Բաբելոնի աշտարակաշինությունը, սակայն աշտարակի կործանումից և լեզուների բաժանումից հետո 72 ազգերի նահապետներն այլ երկրներում հաստատվելու օրն  իրենց ազգի համար հայտարարեցին տարվա առաջին օր, իսկ տվյալ ամիսը՝ տարվա առաջին ամիս:  Եվ ամեն տարի այդ օրը միմյանց շնորհավորում էին ու ասում. «Նոր օր, նոր տարի: Քանզի այսօր մենք մտանք մեր երկիրը, որը ժառանգեցինք»:

Դարեր շարունակ ձգվող իր պատմության ընթացքում հայ ժողովուրդն ունեցել է երեք Նոր տարի` Կաղանդ, Նավասարդ , Ամանոր անուններով:

«Կաղանդ» բառը ծագել է լատիներեն calendae բառից, որը հայերենում ստացել է նոր տարվա առաջին օրվա նշանակությունը՝ ըստ մարտի 21-ին` գարնանային գիշերահավասարի օրը, որը նաև բնության զարթոնքի խորհրդանիշն էր: «Կաղանդ» բառի բացատրությունը լավագույնս տվել է Անանիա Շիրակացին իր «Տիեզերագիտություն և տոմար» գրքում. «Զի՞նչ է կաղանդ և կաղանդիկոս: Կաղանդ ամսամուտ է և կաղանդիկոս նախասկզբնակ օր տարույն»:

Բոլոր գավառներում Կաղանդը նշվում էր մեծ տոնախմբությամբ, տաճարներում տոնական  ծեսեր էին կատարվում, որոնք ուղեկցվում էին աստվածներին զոհեր մատուցելով:

Հայոց երկրորդ Նոր Տարին նշվում էր հայկական օրացույցի՝ Նավասարդի 1-ին  այն օրը, երբ հայոց հիմնադիր Հայկ Նահապետը հաղթեց Տիտանյան Բելին: Ըստ ավանդության` Հայկ նահապետը Հայոց Ձոր գավառում օգոստոսի 11-ին է սպանել բռնակալ Բելին և ազատություն շնորհել իր տոհմին: Այդ ժամանակից էլ հայերը Նոր տարին սկսել են տոնել օգոստոսի 11-ին: Ենթադրվում է, որ դա տեղի է ունեցել նախքան Քրիստոսը 2492 թվականին:

Հնագույն ժամանակներում Ամանորյա ծիսակատարության ժամանակ մառաններից տուն են բերվել մրգերի և չրերի շարաններ և կախվել առաստաղից:  Ի տարբերություն ներկայիս առատ սեղանների՝ հնում Հայաստանում արգելվում էր սեղանին ամեն տեսակ մսեղեն դնելը, քանի որ Նավասարդը համարվում էր պահքի օր: Սեղանի զարդը համարվում էր տանտիկինների կողմից պատրաստված  տարի հացը, որի մեջ պատրաստելու ընթացքում դրվում էր գուշակության դրամը` դովլաթը: Հացը բաժանվում էր 12 մասերի, և դովլաթը բաժին հասած ընտանիքի անդամին Նոր տարում հաջողություններ էին սպասվում: Մշտապես պատրաստվող ծիսական հացերն ասոցացվում էին նաև պտղաբերության հետ: Դրանով է բացատրվում նաև հատիկավոր կերակուրների առկայությունը, ինչի վառ օրինակը ավանդական աղանձն է:

Հին հայկական ավանդույթում Ամանորի խորհրդանիշը ոչ թե Ձմեռ պապն էր, այլ Կաղանդ պապը, ով հայտնվում էր գավազանով և ոչխարի մորթուց պատրաստված քուրքով:

Կաղանդ պապը ազգային արժեքները, ծիսական համակարգը պահպանող ու սերունդներին փոխանցող կերպար է։ Նրան ընկերակցում էին խլվլիկներն ու արալեզները՝ Երա և Անի, Հազարան, Փուշ, Իմաստուն, Անտես, Եղեգ, Արեգ, Ասպետ, Ճտպտիկ, Փառփառ, Չարմազան։ Խլվլիկի հետ այցելած Կաղանդ պապը փոքրիկներին ոչ թե նվերներ, այլ Ամանորի յոթ խորհուրդ է տվել՝ փոխադարձ հարգանք, խաղաղություն, ազնվություն, իմաստություն, աշխատասիրություն, համեստություն և գոհունակություն:

Ինչ վերաբերում է տոնածառին, ապա նախկինում հայերն այն հիմնականում փոխարինել են ձիթենու ճյուղերով, որի չոր ճյուղերի վրա գունավոր թելերով կախել են մրգեր, չրեր և խմորեղեն:

Տանտերը Կաղանդի ծառը նախ տարել է եկեղեցի և քահանայի օրհնությունը ստանալուց հետո վերադարձրել  տուն:

Ներկայումս բոլոր քրիստոնյա ազգերն Ամանորը տոնում են հունվարի 1-ին, որը նշանավորում է Հիսուս Քրիստոսի ծննդյան ամիսը: Հունվար նշանակում է ծնունդ:

1․ Մայրենի բաժնի հղումը դնել և ներկայացնել, թե յուրաքանյուր ամիս մայրենիից քանի նյութ եք հրապարակել։
Մայրենի
Սեպտեմբեր-9
Հոկտեմբեր-6
Նոյեմբեր-6
Դեկտեմբեր-4

2․ Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբեր լեզվական առաջադրանքները կատարելիս ի՞նչ եք սովորել, սովորածից ի՞նչն է ձեզ ամենից օգտակարը եղել։
Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբերը լեզվական աշխատանքը անելով, ես սովորել շատ բառեր ճիշտ կազմել:
3․ Առաջին ուսումնական շրջանում ի՞նչ հեղինակներ ենք ուսումնասիրել։
Վիլյամ Սարոյան,Սողոմն Սողոմոնյան(Կոմիտաս),Համո Սահյան և Մուշեղ Գալոշյան:

4․ Ի՞նչ գրքեր եք կարդացել Սեպտեմբերից մինչև Դեկտեմբեր։
Ես կարդացել եմ Պոչատ Աղվես,ծիտը,խելոքն ու հիմար:Մանկական Աստվածաշունչ,փոքրիկ իշխան,Երեք հաստլիկները,Тачки(комикс),Տասնըհինգ ամյա նավապետը և Սպիտակ ժանիք:

5․ Մայրենիի դասընթացի ընթացքում ունեցած գործունեություններից ձեզ ամենից շատ ո՞ր գործունեույթունն է հետաքրքրում, ինչո՞ւ։

Մայրենիի դասընթացի ընթացքում ունեցած գործունեություններից ինձ ամենից շատ հետաքրքրում էն լեզվական աշխատանքները, քանի որ լեզվական աշխատանքի ընթացքում սովորում ենք նոր տարբեր բաներ,հետաքրքիր և դժվար խնդիրներ և ամենակարևոր բանը, այդ բոլոր խնդիրները հավեսն են:

• Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:
• [14 և 7]=14
• [20 և 6]=60
• [7 և 5]=35
• [9 և 6]=18
• [17 և 2]=34
• Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։
• [35 և 25]=5
• [25 և 100]=25