Автор: Մհեր Բարսեղյան

Մանուշակագույն, կապտավարդագույն կամ կարմիր-մանուշակագույն քվարցի բազմազանություն: Թափանցիկ ամեթիստը պատկանում է կիսաթանկարժեք քարերին։ Անթափանցիկ — արժեքավոր դեկորատիվ քար: Այն բարձր է գնահատվում որպես կոլեկցիոն հանքանյութ։ Այն սովորաբար հանդիպում է բյուրեղների և դրանց միջաճի տեսքով, որոնք ազատորեն նստած են դատարկությունների և երակների մեջ բյուրեղային ապարների մեջ: Բյուրեղները ձևավորվում են պրիզմայի և ռոմբոեդրոնների հարթությունների համադրությամբ, և բոլոր քվարցների համար հենց ամեթիստի համար հատկանշական հատկանիշը ռոմբոեդրային դեմքերի գերակշռությունն է։ Ավելի հազվադեպ, բյուրեղները ունեն երկար պրիզմատիկ կամ գավազանների տեսք: Տարածված է դրուզի և բյուրեղյա խոզանակների մեջ ագատի գեոդների մեջ և նշագեղձերում և հրաբխային ապարների ճեղքերում: Երբեմն ամեթիստը պարունակում է հեմատիտի բարակ բյուրեղային թիթեղներ կամ գեթիտի ասեղային բյուրեղներ, այնուհետև ստանում է «մազոտ» անվանումը։ Ամեթիստի բյուրեղների համար սովորական, հատկապես խոշորների համար, հեղուկ և գազահեղուկ ներդիրներն են. հաճախ դրանք ունենում են նեղացումներով ամենաբարակ խողովակների ձևը և գտնվում են աճի կենտրոնից շառավիղների երկայնքով: Ամեթիստի և ցիտրինի բնական խառնուրդը կոչվում է ամետրին: Ամեթիստ անունը ծագում է հին հունարենից և նշանակում է <<չթունավորված>>: Իր ճոխ գույնի շնորհիվ ամետիստը հնում համարվել է թագավորական քար: Հին ժամանակներում զինվորները գինի էին խմում ամեթիստով փորագրված բաժակներից՝ հավատալով, որ դա կօգնի իրենց սթափ մնալ: Ամեթիստը նաև հաջողություն է բերում կրողին:

Женя обиделась и решила больше не играть с мальчиками. Она пошла на другой двор – играть с девочками. А у девочек разные игрушки: куклы, прыгалки, мячик, велосипед, а у одной девочки была большая красивая говорящая кукла. И Жене захотелось таких игрушек. Она взяла цветик- семицветик, оторвала оранжевый лепесток, бросила его и сказала: „Хочу, чтобы все игрушки, какие есть на свете, были мои!”
И вот в тот же миг со всех сторон появились игрушки. Прибежали куклы, потом покатились мячики, шарики, велосипеды, машины, прыгалки. По воздуху летели миллионы игрушечных самолетов и вертолётов. Сначала Женя обрадовалась, но потом игрушек стало очень много.
– Довольно, довольно! – закричала Женя. – Мне совсем не надо так много игрушек. Я пошутила, я боюсь… Но игрушек становилось всё больше и больше. Уже весь город был завален игрушками до самых крыш. Тогда Женя оторвала фиолетовый лепесток, бросила его и приказала игрушкам поскорее вернуться в магазины. И тотчас все игрушки исчезли.

Ответьте на вопросы.
1. Каким было следующее желание Жени? Чтобы у неё  были все игрушки мира
2. Что она пожелала и что из этого вышло? Она пожелала все игрушки мира, но в итоге её не понравилось потому-что почти вес город был заполнен игрушками
3. Сколько лепестков осталось?Один
4. Как вы думаете, правильно ли поступила Женя?
5. А что бы пожелали вы?Я бы пожелал бесоконечные денги.

Найдите в тексте слова, которые отвечают на вопросы кто? что?. Составьте с ними предложение.
Женя обиделась на мальчиков. У девочек были разные куклы. У девочек были болшые прыгалки.У меня есть болшой мяч. У моего брата есть маленкий велосипед.

Найдите в тексте слова, которые отвечают на вопросы какой? какая? какое? какие?. Составьте с ними предложение.

У Дани есть филоетовая игрушка. У меня есть болшой дом.У меня много игрушек.У меня есть фиолетовый мяч.У Ани есть красивые домики

• (30 և 18)=90

• [36 և 12]=36
• [4 և 80]=80
• [15 և 40]=120
• [9 և 5]=45
• [25 և 35]=175
• [25 և 45]=225
• [4 և 5]=20
• [3  և 13]=39
• 5 և 20]=100
• 18 և 27=162
• [15 և 30]=30
• [16 և 4]=32
• [12 և 15]=60
• [18 և 10]=90
• [6 և 12]=12
• [15 և 6]=30
• [2 և 44]=44
• [15 և 65]=195
• [4 և 240]=240
• [25 և 75]=75
• [18 և 72]=72
• [24 և 18]=216
• [260 և 13]=260
• [100 և 30]=300
• [81 և 27]=81
• [24 և 60]=480
• [35 և 60]=30
• [27 և 63]=1
• [600  և 400]=6000

231. Պարզի՛ր, թե ինչպե՞ս է գրվում ինը:
— Ինն անգամ վաթսո՞ւն,- կրկնեց նա:
            Ինը տարի է՝ ընկերություն ենք անում:
            Ինը քսանից տասնմեկով է փոքր:
            Երկուսին գումարած ութ՝ ինը կլինի՞:
            Ինն ես ասում, բայց երկուսին գումարած ութ՝ տասը կլինի:
            Ինն ինչի՞ց է մեծ:
            Իննսուն տարի՞ է տևել այդ պատերազմը, թե՞ հարյուր:
            Տատս իննսունմեկ տարեկան է:

232. Փակագծում տրված թվականներն այնպես գրի՛ր, որ պատասխանեն ոչ թե քանի՞, այլ ո՞ր կամ ո՞րերորդ հարցին (ո՞ր ածանցով դարձրիր):

Օրինակ՝

(Հինգ) տարի է՝ դպրոց եմ գալիս: — Հինգերորդ տարին է՝ դպրոց եմ գալիս:

            (Տասն) օր է, որ բակ չեմ իջել:
            (Երեք) դասարանցի քույրիկս երկու տարով փոքր է ինձնից:
            Երկիր թռչող յուրաքանչյուր (երկու) նավն ինձ հյուրեր է բերում:
            Խաղի (երեսունհինգ) րոպեում եղբայրս գոլ խփեց:
            Մեկից սկսած յուրաքանչյուր (տասներկու) թիվն առանց մնացորդի կբաժանվի             տասներկուսի:
            Յուրաքանչյուր (չորս) ամսվա (քսանութ) օրը նվիրում էր աշխատանքային         սեղանն ու պահարանը կարգի բերելուն:
            Կյանքի (ութսուներկու) տարում որոշեց հեծանիվ քշել:
            Արդեն (տասնվեց) դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում:
            Իմ (մեկ) գործը քեզ սիրով օգնելն Է:

Առարկաների թիվ կամ թվային կարգ ցույց տվող բառերը թվականներ են: Մեկից մինչև հարյուր բաղադրյալ թվականների բաղադրիչները միասին են գրվում, իսկ հարյուր մեկից սկսած՝ առանձին:
Թվային կարգ ցույց տվող թվականները կազմվում են -րորդ ( -երորդ) ածանցով:

Դերանուններ

235. Ընդգծված բառը ո՞ւմ անվան փոխարեն է գրված:

Օրինակ՝

Անանիա Շիրակացին յոթերորդ դարի գիտնական էր: Նա Երկիրը գնդաձև էր պատկերում և բաժանում էր կլիմայական յոթ գոտիների: Նա — Անանիա Շիրակացին:

            — Հիմա ես սրա գլխին մի խաղ կխաղամ,- ասաց Տիգրանը:
            Ես արդեն հոգնել եմ ու հենց առավոտյան տուն եմ գնալու,- ասաց Նվարդը:
            Դու ինչո՞վ ես զբաղված, ի՞նչ ես անում այդտեղ,- հարցրեց մայրը տղային:
            Առաջինը դո՛ւ մտիր,- Ռուբենին առաջարկեց տղան:
            Վարորդը նոր միայն նկատեց մեզ: Նա ապակու ետևից ժպտաց և ձեռով կանչեց:
            Նա թվաբանությունից ամենաուժեղն է,- ընկերուհուն գովում էր Նվարդը:

236. Ես, դու, նա, մենք, դուք, նրանք բառերն ինչո՞ւ են անձնական դերանուններ կոչվում:

            Ես, դու, նա, մենք, դուք, նրանք դերանուններն ըստ թվի բաժանի՛ր երկու խմբի:

237. Անձնական դերանունները ի՞նչ սկզբունքով են բաժանված երեք խմբի:

Ա. Ես, մենք.
Բ. Դու, դուք.
Դ. նա, նրանք:Դերանունները անվան փոխարեն գործածվող բառեր են: Անձնականդերանունները գործածվում են անձի անվան փոխարեն: Ունեն երկու թիվ՝ եզակի (ես, դու, նա) և հոգնակի (մենք, դուք, նրանք), երեք դեմք՝ I (ես, մենք), II (դու, դուք), III (նա, նրանք):

Ծաղկաձորը գտնվում է Կոտայքի մառզում Երևանից ընդամենը 50 կմ հեռավորության վրա: Քաղաքը գտնվում է Թեղենիս լեռան լանջին՝ ծովի մակարդակից 1841 մետր բարձրության վրա, արևմուտքից շրջապատված է Ծաղկունյաց լեռնաշղթայով: Ամռանը եղանակը Ծաղկաձորում մեղմ է, ձմռանը՝ ցուրտ և ձյունառատ:

Ի սկզբանե կոչվել է Ծաղկոցաձոր, հետագայում՝ Ծաղկունյաց ձոր՝ կապված մոտակա Ծաղկունյաց լեռների անվան հետ։1947 թվականին բնակավայրին վերադարձվել է իր պատմական անվանումը՝ Ծաղկաձոր, իսկ 1958-ին այն ստացել է քաղաքային տիպի բնակավայրի կարգավիճակ:

Ծաղկաձորը հայտնի և սիրված զբոսաշրջային ուղղություն է ինչպես հայերի,այնպես էլ օտարների համար։ Ծաղկաձորի կլիման թույլ է տալիս ունենալ ինչպես ձյունառատ ձմեռներ, այնպես էլ զով ամառներ: Ծաղկաձորը իդեալական է ձմեռային մարզաձևերի սիրահարների համար՝ դահուկ և սնոուբորդ:

Ահա թե ինչու, ամեն տարի աշխարհի տարբեր վայրերից հազարավոր պրոֆեսիոնալ մարզիկներ և սիրողներ այցելում են այս փոքրիկ քաղաքը, որը մարդաշատ ու տոնական է լինում հատկապես ձմռանը:

Եվ ամենա կաևորը այնտեղ կա ճապանողի և զիփլայն:

Ծաղկաձորում է գտնվում Կեչառիս վանքը:
Կեչառիսի վանքը եղել է Հայաստանի կրոնական և կրթական խոշոր կենտրոն: Վանքը կառուցվել է անղանի գիտնական, փիլիսոփա, բանաստեղծ, քաղաքական և ռազմական գործիչ Գրիգոր Մագիստրոս Փահլավունու կողմից (990-1058թթ․):

Վանքի հիմնական եկեղեցին՝ Սուրբ Գրիգորը, կառուցվել է 1013 թվականին: Համալիրի մյուս երկու եկեղեցիներն են՝ Սբ․ Նշանը և 13-րդ դարում կառուցված Կաթողիկե եկեղեցին:

Սուրբ Գրիգոր մատուռը կանգնած է Սուրբ Գրիգոր և Սուրբ Նշան եկեղեցիների միջև, իսկ Սուրբ Հարություն եկեղեցին գտնվում է անտառի եզրին՝ հիմնական համալիրից քիչ հեռու: Այն կառուցվել է 1220 թվականին և ունի յուրահատուկ հատակագիծ:

Տղայ մը օր մը կը զայրանայ իր ծերացած հօրմէն, զայն կ՚առնէ ուսին, կը
տանի անտառ մը, հոն կը ձգէ ու տուն կը դառնայ։
Տարիներ ետք կ’ամուսնանայ, որդի մը կ՚ունենայ, կը խնամէ ու կը մեծցնէ
զայն։ Սակայն, այս տղան ալ հօրը պէս երախտամոռ* կ՚ըլլայ։
Օր մըն ալ, երբ ասոր ալ սիրտը կը նեղուի, կ՚առնէ հայրը ուսին ու սարն ի
վեր կը բարձրանայ։
—Տղա՛ս, զիս հոս ձգէ ու ե՛տ գնա,— կ՚ըսէ հայրը։
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ հոս,— կը հարցնէ տղան։
—Ես հայրս մինչեւ այս ծառն եմ բերած,— կը պատասխանէ հայրը հոգոց
հանելով*։

Այս առակը մեզ սովորեցնում է, որ պետք է հարգել՝ ծնողներին,ընկերնին,ծանոթներին,հարազատներին և բոլոր մարդկանց, քանի որ ինչ վատությունը դու անես այն քեզ կվերադառնա:

Բառարան

հօրմէն-հայրիկից
հոն-այնտեղ
երախտամոռ-անշնորհակալ
մը-մի
նեղուիլ-ջղայնանալ
զիս-ինձ
զայն-նրան
կըսէ-ասում է
ձգէ-թողնել

Բառարան 2
Սովորում է-կսորվրի
խաղում է-կխաղա
քնում է-կքնի
պառկում է-կպառկի
ուտում է-կուտի

մի աղջիկ-աղջիկ մը

մի մարդ-մարդ մը

մի տղա — տղա մը

մի օր- օր մը

մի տարի-մը տարի

մի սեղան- սեղան մը

մի տուն- տուն մը

մի դար- դար մը

մի ամիս-ամիս մը

մի անգամ- անգամ մը